با ۱۰ تن لاستیک فرسوده روزانه ۵۰۰۰ لیتر گازوئیل؟ حقیقتی که باید قبل از خرید دستگاه پیرولیز بدانید
در سالهای اخیر تبلیغات زیادی درباره دستگاه تولید سوخت از ضایعات و لاستیک فرسوده در فضای اینترنت و شبکههای اجتماعی دیده میشود. بسیاری از این تبلیغات ادعا میکنند که:
«با ۱۰ تن لاستیک فرسوده میتوانید روزانه ۵۰۰۰ لیتر گازوئیل تولید کنید.»
این جمله ممکن است برای بسیاری از سرمایهگذاران جذاب باشد، اما اگر قصد خرید چنین دستگاهی را دارید، بهتر است قبل از هر تصمیمی با واقعیت فنی این صنعت آشنا شوید.
در این مقاله از گروه صنعتی نصیری قصد داریم بدون اغراق و تبلیغات، فرآیند واقعی تبدیل لاستیک به سوخت و محصولات حاصل از آن را بررسی کنیم تا سرمایهگذاران و علاقهمندان به حوزه ماشینآلات صنعتی بتوانند با دیدی دقیقتر تصمیمگیری کنند.
دستگاه تولید سوخت از لاستیک چگونه کار میکند؟
فناوری اصلی که برای تبدیل لاستیکهای فرسوده به مواد قابل استفاده به کار میرود پیرولیز (Pyrolysis) نام دارد.
در فرآیند پیرولیز، لاستیکها در دمای بالا و در محیطی بدون اکسیژن حرارت داده میشوند. نبود اکسیژن باعث میشود که لاستیکها نسوزند، بلکه ساختار مولکولی آنها تجزیه شود و به مواد مختلف تبدیل گردد.
این فرآیند در یک راکتور بسته انجام میشود و معمولاً در دمایی بین ۳۵۰ تا ۵۰۰ درجه سانتیگراد صورت میگیرد. در این شرایط، ترکیبات هیدروکربنی موجود در لاستیک به مواد گازی، مایع و جامد تبدیل میشوند.
بنابراین خروجی این فرآیند یک محصول واحد نیست، بلکه چندین ماده مختلف با کاربردهای صنعتی تولید میشود.
واقعیت مهم: این دستگاه مستقیماً گازوئیل تولید نمیکند
یکی از مهمترین نکاتی که بسیاری از فروشندگان دستگاههای پیرولیز به آن اشاره نمیکنند این است که:
این دستگاهها به طور مستقیم گازوئیل تولید نمیکنند.
آنچه از فرآیند پیرولیز به دست میآید در واقع نوعی روغن هیدروکربنی است که به آن روغن پیرولیز گفته میشود.
این روغن میتواند در برخی کاربردهای صنعتی به عنوان سوخت استفاده شود، اما برای تبدیل شدن به گازوئیل استاندارد نیاز به فرآیندهای پالایشگاهی مانند:
- تقطیر
- پالایش شیمیایی
- هیدروتریتینگ
دارد.
بنابراین اگر جایی ادعا شود که دستگاه پیرولیز به صورت مستقیم هزاران لیتر گازوئیل تولید میکند، باید با دقت بیشتری آن ادعا را بررسی کرد.
سه محصول اصلی دستگاه پیرولیز لاستیک
در فرآیند پیرولیز معمولاً سه محصول اصلی تولید میشود که هر کدام کاربردهای صنعتی خاص خود را دارند.
۱. روغن پیرولیز (Pyrolysis Oil)
مهمترین محصول این فرآیند روغن پیرولیز است که از میعان گازهای حاصل از تجزیه لاستیک تولید میشود.
این ماده ترکیبی از هیدروکربنهای مختلف است و میتواند در صنایع مختلف به عنوان سوخت یا ماده اولیه مورد استفاده قرار گیرد.
کاربردهای رایج روغن پیرولیز عبارتند از:
- سوخت کورههای صنعتی
- خوراک پالایشگاهها
- تولید سوختهای سبکتر پس از پالایش
- استفاده در برخی صنایع شیمیایی
قیمت این محصول بسته به کیفیت، خلوص و شرایط بازار معمولاً در بازهای بین ۱۵۰ تا ۳۰۰ دلار در هر تن قرار میگیرد.
البته قیمت نهایی میتواند بسته به کشور، کیفیت محصول و میزان تقاضای بازار تغییر کند.
۲. کربن بلک یا دوده صنعتی
محصول دوم فرآیند پیرولیز کربن بلک یا همان دوده صنعتی است.
این ماده به صورت پودر سیاهرنگ از راکتور خارج میشود و در بسیاری از صنایع کاربرد دارد.
از مهمترین کاربردهای کربن بلک میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- تولید لاستیک
- صنعت رنگ و پوشش
- تولید پلاستیک
- صنایع جوهر و چاپ
قیمت این محصول معمولاً در بازار جهانی در محدودهای بین ۶۰ تا ۱۱۰ دلار در هر تن قرار دارد، هرچند کیفیت و فرآوری آن میتواند تأثیر زیادی بر قیمت داشته باشد.
۳. گاز پیرولیز
محصول سوم این فرآیند گازهای قابل اشتعال هستند که در جریان تجزیه لاستیک تولید میشوند.
این گازها معمولاً شامل ترکیبات هیدروکربنی سبک هستند و در بسیاری از سیستمهای پیرولیز برای تأمین انرژی مورد نیاز دستگاه استفاده میشوند.
در واقع پس از شروع فرآیند، بخش قابل توجهی از انرژی مورد نیاز راکتور میتواند از همین گاز تولید شده تأمین شود.
به همین دلیل گفته میشود بسیاری از سیستمهای پیرولیز تا حد زیادی خودکفا از نظر انرژی هستند.
چرا بازیافت لاستیک اهمیت زیادی دارد؟
لاستیکهای فرسوده یکی از مهمترین چالشهای زیستمحیطی در بسیاری از کشورها محسوب میشوند.
این مواد به دلیل ساختار مقاوم خود به سختی در طبیعت تجزیه میشوند و در صورت رها شدن میتوانند مشکلات جدی برای محیط زیست ایجاد کنند.
برخی از مهمترین دلایل اهمیت بازیافت لاستیک عبارتند از:
- کاهش آلودگی محیط زیست
- استفاده مجدد از منابع هیدروکربنی
- کاهش حجم زبالههای صنعتی
- ایجاد فرصتهای اقتصادی جدید
به همین دلیل فناوریهایی مانند پیرولیز در بسیاری از کشورهای جهان مورد توجه قرار گرفتهاند.
آیا سرمایهگذاری در این صنعت منطقی است؟
سرمایهگذاری در صنعت بازیافت لاستیک میتواند فرصت مناسبی باشد، اما مانند هر کسبوکار صنعتی دیگری نیازمند بررسی دقیق است.
برخی از مهمترین عواملی که باید قبل از ورود به این حوزه بررسی شوند عبارتند از:
- دسترسی به مواد اولیه (لاستیک فرسوده)
- بازار فروش محصولات
- هزینههای انرژی و نگهداری
- مجوزهای محیط زیستی
عدم توجه به این موارد میتواند باعث شود پروژهای که در ظاهر سودآور به نظر میرسد، در عمل با چالشهای جدی روبهرو شود.
جمعبندی
فناوری پیرولیز یکی از روشهای جالب برای بازیافت لاستیکهای فرسوده و تولید مواد قابل استفاده صنعتی است.
اما برخلاف برخی تبلیغات رایج، این دستگاهها مستقیماً گازوئیل تولید نمیکنند و محصول اصلی آنها شامل:
- روغن پیرولیز
- کربن بلک
- گاز قابل اشتعال
است.
شناخت دقیق این واقعیتها میتواند به سرمایهگذاران کمک کند تا با دیدی واقعبینانه وارد این صنعت شوند و تصمیمات اقتصادی بهتری بگیرند.
برای مطالعه مقالات تخصصی بیشتر در حوزه ماشینآلات صنعتی و خطوط تولید، میتوانید به صفحه اصلی وبسایت گروه صنعتی نصیری مراجعه کنید.
